چکیده

بزرگترین خط نوشته میخی ایلام نو در اشکفت سلمان (نیایشگاه تاریشا) قرار دارد. اشکفت سلمان در جنوب ایذه واقع شده و شامل چهار نقش برجسته متعلق به دوره ایلامیان و بقایای یک ساختمان متعلق به اتابکان است. این محل پرستشگاه تاریشا یکی از خدایان ایلامی بوده‌است.

اشکفت سلمان در یک نگاه:

پیشنهادات

بهترین زمان بازدید: بهار
مدت زمان بازدید: یک ساعت.
آثار و نمونه های مشابه: نقوش برجسته بیستون٬ تخت جمشید و کول فرح
نزدیکترین جاذبه های گردشگری: تالاب میانگران
پیشنهاد ویژه: اگر در فصول ریزش باران از این مکان دیدن نمایید شاهد ریزش جریان آبشار مانند از بالای صخره تاریخی خواهید بود که از زیباییهای این مکان تاریخی است.

امکانات

دسترسی به وسایل نقلیه
پارکینگ
دستشویی
اقامتگاه
رستوران
بوفه
امانتداری
پوشش شبکه

مشخصات کلی

نام: محوطه باستانی اشکفت سلمان
قدمت: دوره ایلامی
سازنده: حاکم وقت ایلام
ویژگی خاص: این منطقه بزرگترین خط نوشته میخی ایلام‌ نو را در خود جا داده است

شرح کامل

ایذه در روزگار ایلامیان آیاپیر ،آنزان نامیده می‌شد. از واپسین روزگاران هخامنشی خاستگاه الیمایی ها(بازماندگان ایلامیان)بوده‌است که هم زمان با دوره سلوکی-پارت، بسته به شرایط قلمرو خود را گسترش می‌دادند. در دوره ساسانی به نام ایذه خوانده شد و با گشودن آن به دست مسلمانان ایذج نامیده شد. اتابکان لر که در سده پنجم هجری پدیدار شدند، در دوره ایلخانی-تیموری بدان مالمیر می‌گفتند، نامی که همچنان بر سر زبان هاست. از دهه ۱۳۳۰ شهر دگر باره ایذه نامیده شد.
در این منطقه علاوه بر وجود سنگ نوشته ها، شامل غار و چشمه ای معدنی از دل کوه میباشد که در اشکفت سلمان چهار نقش برجسته وجود دارد که دو تای آن داخل غار و دو تای دیگر در خارج از غار وجود دارد. بزرگ‌ترین نوشته خط میخی از دوره عیلامی در این غار وجود دارد که از زمان شاهک عیلامی، شاه بومی آیاپیر یا آیاتم، وجود دارد و هم‌چنین برای نخستین بار حضور مصور زن دوشادوش مرد در نقش برجسته‌های این غار دیده شده است.

ن‍ی‍‍ای‍ش‍گ‍‍اه ‌ت‍‍اری‍ش‍‍ا یا اشکفت در جنوب ایذه بزرگترین خط نوشته میخی “عیلام نو” را در خود جا داده‌ و درب‍رگ‍ی‍رن‍ده ‌چ‍‍ه‍‍ارن‍ق‍ش‌ ب‍رج‍س‍ت‍ه‌‌ عی‍لام‍‍ی ‌‌اس‍ت ‌ک‍ه‌ ن‍ی‍‍ای‍ش‌ ”‌ه‍‍ان‍‍ی” پ‍‍ادش‍‍اه‌ م‍ح‍ل‍‍ی‌‌ آی‍‍اپ‍ی‍ر ب‍ه‌‌ه‍م‍ر‌اه‌ وزی‍ر و خ‍‍ان‍و‌اده‌‌اش ‌ر‌ا ب‍ه‌ن‍م‍‍ای‍ش‌ گ‍ذ‌اش‍ت‍ه ‌‌اس‍ت‌.

اشکفت سلیمان در فاصله ۳ کیلومتری جنوب غربی شهر ایذه کنونی، در انتهای دره‌ای واقع شده است. بالای دره ای در جنوب ایذه در نقطه ای که به شهر مسلط است تاق بزرگی از سنگ طبیعی وجود دارد که از نظر زیبایی و عظمت خیره کننده است. درون آن چشمه آب شیرینی جاری است و در فصول بارندگی از بالای تاق آبشار خروشانی جاری میشود. در این محل چهار نقش برجسته ایلامی دیده می شود . این محل نیایشگاه تاریشا بوده است در اشکفت سلمان جمعا چهار نقش برجسته وجود دارد که دو تای آن داخل غار و دو تای دیگر در خارج از غار دیده می شود.
در سنگ نگاره اول تصویر سه شخص است که پشت سر هم در یک ردیف ایستاده‌اند. آتشدانی فروزان در جلوی آن‌هاست که بلندی آن تا زانوان آن‌ها می‌رسد. در لوحه دوم که با فاصله چند متر از لوحه اول و بر سطح سنگی دیگر حجاری شده، دو نقش وجود دارد که یکی از آن‌ها نقش مردی و دیگری نقش زنی است. اما در شرق این دو لوحه، اشکفت بزرگ یعنی سایه‌بان خمیده کوه وجود دارد که در زیر آن بر روی بدنه کوه یک کتیبه مستطیل شکل میخی و چند نقش حجاری شده و در زیر این کتیبه که در نقطه مرتفعی قرار دارد، محل جلوس یا تختگاه و یا انجام مراسمی آئینی دیده می‌شود.
در نقوش، «هوهین»، همسر و خواهر شاهک، در یک مراسم آیینی شرکت کرده و کاهن بزرگ در جلوی آنها به چشم می خورد.
این نشانه ها مشخص می کند اشکفت سلمان نیایشگاه «تاریشا» بوده و غار دیگری در کنار این اشکفت در دوره ایلخانی به مکانی مقدس تبدیل شده و رو به روی آن ساخت و سازه های مذهبی شکل گرفته است.

گالری تصاویر

مسیر دسترسی

آدرس: اشکفت سلیمان در استان خوزستان و فاصله ۳ کیلومتری جنوب غربی شهر ایذه کنونی، در انتهای دره‌ای واقع شده است